Kadın Hastalıkları

Adet Gecikmeleri ne demek?


Adet gecikmesi nedir?
Adet gecikmesi, adet kanamasının beklenen tarihinde
olmaması durumudur. Adet gecikmeleri tıbbi literatürde
“amenore” olarak geçer.

Halk arasında da adet görememe veya adet olamama gibi
terimlerle ifade edilir.

Kadının adet dönemi nasıl
adlandırılır?

Tıbbi terminolojide kadınlarda adet yerine regl, mens,
menses, siklus, periyod
gibi terimler kullanılır. Halk
arasında ise adetler ay hali, renkli olmak
gibi terimlerle anılmaktadır.

Adetlerin seyrekleşmesi ne
demektir?

Adetlerin her ay gecikerek daha seyrekleşmesi durumuna ise
“oligomenore” adı verilir. Normal bir kadında
bir adet dönemi 21 ile 35 günler arasıdır.  Yani adetlerin
35 günden daha uzun sürede görülmesi (oligomenore) normal
olarak kabul edilmez.

Fizyolojik (doğal) amenore
nedir?

Kadınlarda bazı dönemlerde normal olarak adet görmeme durumları
da bulunmaktadır. Bu adet olamama durumlarına
“Fizyolojik amenore” adı verilir.
Fiyolojik amenore;

  • Ergenlik (puberte, bluğ çağ) öncesi
  • Hamilelik
  • Emzirme (laktasyon)
  • Menopoz
    dönemleridir.

Bu dönemlerde adet görmemenin sebebi ovulasyon yani
yumurtlama durumunun olmamasıdır.

Adet gecikmelerinde ilk ne
düşünülmelidir?

Normal adet gören bir kadında adet kanamasının gecikmesi
durumunda ilk önce gebelik olasılığı akla
gelmelidir. Adeti gecikmiş olan kadının hamile olmadığı
ispatlandıktan sonra adet gecikmesine neden olabilecek diğer
faktörler araştırılır.

Gebelik harici adet gecikmeleri nelere
bağlıdır?

Gebelik harici adet gecikmesinin pek çok organik nedeni
olabilir. Bunlar:

  • Hormonal faktörler, (hiperprolaktinemi, tiroid
    hastalıkları)
  • Üreme organları ile ilgili problemler,
  • Ağır stres, (iş veya sınav, okul stresi gibi)
  • Anoreksi nevroza (yemek yememe bozukluğu),
  • Ağır egzersizler, (bale, atletizm, ağır sporlar)
  • Beyin tümörleri,
  • Kürtaj sonrası rahim içi yapışıklıklar (Asherman sendromu)
  • Polikistik Over Sendromu (PCOS),
  • Aşırı zayıflık,
  • Dengesiz beslenme adet gecikmesine neden olabilir.

Adet kanaması, vücutta bulunan işlevleri birbirinden farklı
hormon salgılayan bir çok salgı bezinin uyum içinde çalışması
sonucunda olur. Bu salgı bezlerindeki herhangi bir düzensizlik
kendisini adet gecikmesi ile gösterebilir.

Tiroid bezinin fazla veya az çalışması (hipertroidi/hipotroidi)
durumunda veya prolaktin hormonu yüksekliğine
(hiperprolaktinemi) neden olan hipofiz bezi hastalıklarında ilk
şikayet yine adet gecikmesi olabilir.

Adet kanaması olayı rahim içi zarının dökülmesidir. Bunun için
rahim içi zarının yeterli kalınlığa ulaşması gereklidir. Daha
önceden geçirilmiş rahim içi girişimler ve özellikle de kürtaj
işlemi rahim içi dokuyu zedeleyebilir. Böyle durumlarda da daha
sonraki dönemde adet kanaması olmayabilir.

Ağır fiziksel egzersizler yapan kadınlarda adet gecikmesi
sıklıkla izlenir. Bu duruma en iyi örnek sporcular ve
balerinlerdir.

Yoğun stres, ağır diyet sonrası belirgin kilo verme veya çevre
değişiklikleri de hormonal dengesizliklere ve adet
gecikmelerine neden olabilir.

Polikistik over sendromunda da ilk adetten bu yana adet
gecikmeleri vardır. Bu hastalıkta adet gecikmelerini takiben
oluşan yoğun ve düzensiz kanamalar vardır.

Yinelemekte fayda vardır ki; adet gecikmesi olan normal üreme
çağındaki bir hastada ilk yapılması gereken şey “gebelik
testi”dir. Gebelik olmadığı tespit edildikten sonra adet
gecikmesine neden olan durumla ilgili ayrıntılı muayene ve
laboratuar tetkiklerine geçilir.

Adet gecikmelerinde yapılan ultrasonlarda rahimin duruş
pozisyonu ile adet kanamasını sağlayan rahim iç zarının
kalınlığı ölçülerek tespit edilir. Daha sonra laboratuar
analizi ile çeşitli salgı bezlerinden salgılanan hormon
düzeyleri tespit edilir. Herhangi bir hormon bozukluğu
saptanmışsa ona yönelik tedavi düzenlenir.

Hormon bozukluklarından biri de hipofizden salgılanan prolaktin
hormonunun yüksekliğidir. Normalde bu hormon özellikle emzirme
döneminde salgılanmaktadır. Hiperprolaktinemisi olan kadınlarda
adet gecikmesi ve göğüslerden süt gelmesi yakınması vardır.

Prolaktin hormonu eğer çok yüksek ise hipofiz bezi
tomografi ve MR gibi yöntemlerle görüntülenmeli, hipofizde
adenom (iyi huylu bir tümör) olup olmadığı araştırmalıdır.

Çoğu durumda adet gecikmesine neden olan bariz bir hastalık
yoktur. Böyle durumlarda da kadının adet görmesini sağlayacak
ve kendisi için gerekli hormon desteğini sağlayan ilaçları
kullanması önerilmektedir.

İlgili Linkler:
Normal
Adet Düzeni   >>>
Adet Düzensizlikleri
>>>
Sancılı Adet Görme
(Dismenore)   >>>

Hiperprolaktinemi
>>>

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir