İç Hastalıkları

Botulizm (Botulismus) nedir ? Nasıl bulaşır

hsgm resim 5Gıdalarla bulaşan
ciddi bir hastalıktır. Hemen ve yeterli tedavi edilmezse yüksek
ölüm oranına sahip olan Botulizm hastalığının etkeni
Clostridium botulinum’dur. Toksini ısıyla değişme eğilimindedir
ve 80°C’de 10 dakika veya daha fazla sürede ısıtma ile yok
edilebilir.

Nasıl Bulaşır?

Gıda kaynaklı botulizm mikroorganizmanın gelişimi esnasında
üretilen toksini içeren gıdanın tüketilmesi ile oluşan ciddi
bir gıda zehirlenmesidir. Botulismus toksini, konserve mısır,
biber, yeşil fasulye, çorba, pancar, kuşkonmaz, mantar, olgun
zeytin, ıspanak, ton balığı, tavuk ve tavuk ciğeri ve ciğer
kafa ve hafif öğle yemeği etleri, jambon, sosis, doldurulmuş
patlıcan, ıstakoz ve tütsülenmiş ve tuzlanmış balık gibi
gıdalarda saptanmıştır. Yıllık olarak kaydedilen birçok
salgının, yetersiz işlenmiş gıdalarla, ev yapımı konservelerle
alakalı olduğu görülmüştür. Zaman zaman ticari üretilen
gıdalarda da rastlanmıştır. Sosisler, et ürünleri, konserve
sebzeler ve deniz ürünleri insan botulizmi için en sık
karşılaşılan gıda ürünleridir.

Belirtileri Nelerdir?

Gıda kaynaklı botulizm (aslında gıda kaynaklı zehirlenme)
bakteri tarafından üretilen toksin içeren gıdanın tüketilmesi
ile ortaya çıkan hastalıktır. Kuluçka süresi 4 saat ile 8 gün
arasında değişmesine rağmen, gıda kaynaklı botulizmin başlangıç
belirtileri, toksinli gıdanın tüketiminden sonraki 18-36 saat
arasında ortaya çıkmaktadır.

Zehirlenmenin erken belirtileri, belirgin halsizlik, zayıflık
ve baş dönmesidir.

Bulanık görme ve çift görme, ağız kuruluğu, konuşma ve
yutkunmada zorluk çekme, kalp atımında azalma, tansiyon
düşüklüğü, nefes alıp vermede zorluk, diğer kasların zayıflığı,
ağrılı şişmeler, ciltte beklenmedik renk değişiklikleri,
terleme bozuklukları, karın ağrısı, bulantı, kusma ve kabızlık
genel belirtileri arasında yer almaktadır. Tedavi edilmediği
takdirde yüksek ölüm oranına sahiptir.

Tanısı Nasıl Konur?

Botulismus büyük ölçüde tanısı hastanın öyküsü, klinik ve
epidemiyolojik özelliklere ve diğer olası durumların ayırıcı
tanı ile dıĢlanmasına dayanmaktadır.

Hastalığın akla getirilmesinde belli bağlı (anahtar) klinik
bulgular görme bulanıklığı, çift görme, güçsüzlük ve simetrik
paralizidir. Rutin laboratuvar testlerinin tanıdaki yeri
sınırlıdır.

Tanı, serum, dışkı, kusmuk, mide içeriğinde ya da hastanın
yediği yemekte botulinum toksininin tespiti, veya dışkı veya
yara kültürlerinden C. botulinumun izole edilmesiyle konulur.

Tedavisi Nasıldır?

Botulizmde yakın bir solunum takip ve desteği başta olmak üzere
destekleyici tedavi yöntemleri hayat kurtarıcıdır. Hasta yoğun
bakım ünitesine alınmalı, endotrakeal tüp veya trakeostomi ile
solunum yolu açık tutulmalıdır. Tedavide polivalan antitoksin
(antitoksik botilinum serumu) uygulanmalıdır. Antitoksin
dolaşımda serbest olarak bulunan toksini nötralize etmesi fakat
sinir uçlarına bağlanmış toksine etkisinin olmaması nedeniyle,
antitoksin uygulanması olabildiğince erken yapılmalıdır.

Botulizm şüpheli hasta birkaç saat içinde başvurmuş ise
kusturularak veya mide lavajı ile kalan toksinin atılmasına
yardımcı olunabilir. Diğer yandan hastanın ağır ileus tablosu
olmadıkça barsaklar purgatifle veya lavmanla boşaltılmalıdır.

Yara botulizminde kristalize penisilin kullanılmalıdır.
Penisiline alternatif olarak metranidazol kullanılabilir. Yara
botulizminde ayrıca yaranın cerrahi temizliği gerekir.

Korunma Yolları Nelerdir?

Ev konservelerinin hazırlanması sırasında yeterli ısı ve basınç
uygulanmak ve tüketilmeden önce 10 dakika kaynatmak gerekir.

Şişmiş konservelerin açılmaması, kokuşmuş besinlerin
yenilmemesi gerekir.

Mikrodalga fırınlar ne sporu öldürür ne de toksini etkisiz hale
getirir.

Bir yaşın altındaki bebeklere bal verilmemelidir.

Kimler Riskli Gruptadır?

Uygun koşullarda konserve edilmemiş, saklanmamış , şüpheli ve
ambalajı bozulmuş gıdaları tüken herkes risk altındadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir