Kadın Hastalıkları

Normal Adet Düzeni


Adet kanaması; rahim iç zarının (endometrium) hormonal
değişiklikler sonucunda dökülmesidir. Bu dökülme gebelik
olmamışsa gerçekleşmekte ve yaklaşık 28 günde bir kanama
şeklinde olmaktadır.

Adet kanamaları kız çocuğunun ergenliğe ulaşması ile
başlamaktadır. Bu ilk adete “menarş”
denmektedir.

Adetler yumurtlama fonksiyonuna paralel bir şekilde, üreme çağı
boyunca gebelik ve emzirme dönemleri dışında her ay düzenli
olarak olmakta ve menopozla birlikte sona ermektedir.

Hiçbir zaman unutulmaması gereken ; “adet kanamasının
ilk günü adet periyodunun da ilk günü”
dür. Buna “son
adet tarihi” de denilmektedir.

Normal bir adet periyodu veya adet döngüsü (=bir siklüs) ;
bir adetin başlangıcından bir sonraki adet kanamasının
başladığı ilk güne kadar olan süreyi içerir ve ortalama teorik
olarak 28 gündür. Ancak bu süre kişiden kişiye farklılık
gösterip 21 ile 35 gün arası normal olarak
kabul edilir.

Adet Periyodunun Dönemleri
Normal bir adet periyodu, yumurtalık oluşumundaki değişikliğe
bağlı olarak; “foliküler faz” ve “luteal faz” olmak üzere iki
döneme ayrılabilir. Bu iki dönem yumurtlama (ovulasyon) ile
birbirinden ayrılır. Bu nedenle bir adet periyodu sırasıyla;

  • Foliküler faz
  • Ovulasyon (Yumurtlama)
  • Luteal faz dönemlerini içerir.

Foliküler faz adet kanamasının ilk günü ile başlar. Bu dönem
boyunca salgılanan estrojen hormonu ile rahim iç zarı büyüyerek
kalınlaşır. Daha sonra salgılanan estrojen hormonunun belirli
bir düzeyi bulması ile yumurtlama gerçekleşir ve bu dönem sona
erer.

Foliküler faz denmesinin nedeni bu dönemde yumurta hücresinin
yani folikül’ün gelişmesidir. Foliküler fazın ne kadar süreceği
kadından kadına değişmekle birlikte yaklaşık olarak 28 günlük
bir periyotta 14 gün sürmektedir.

Foliküler fazın başlangıcında adet kanaması devam etmektedir.
Adet kanaması ile geçen aydan kalan rahim iç zarı atılırken
aynı anda yeni rahim içi zarı yapılanmaktadır.

Adet kanaması bir kadında ortalama olarak 3-7 gün sürmektedir.
Adet kanı, kanam çok şiddetli olmadıkça pıhtılaşmaz.
Pıhtılaşmanın görülmesi kanamanın çok olduğunun ifadesidir.

Foliküler fazın sonunda kandaki estrojen hormonu belirli bir
düzeyin üzerine ulaşır. Bu aşamada beyindeki hipofiz bezinden
salgılanan LH hormonu (Luteinizan Hormon) ani bir çıkış yaparak
gelişmiş olan yumurtanın çatlayıp atılmasına neden olur
(ovulasyon olayı). Atılan yumurta tüpler tarafından tutularak
rahim içine gönderilir.

Aşağıdaki resimde yumurtalıkta bir yumurtanın gelişimi,
yumurtlama ve yumurtlama sonrası dönemlerde rahim içi dokusunun
(endometrium) değişen hormonal uyarılara verdiği cevabı
görmektesiniz.

Adet döngüsü, regl, siklüs, yumurtlama ve adet görme

Eğer tüplerdeki bu yumurta bir ilişki sonrası atılan spermle
karşılaşırsa “döllenme (fertilizasyon)” meydana gelir. Döllenen
cenin yaklaşık 7 günlük bir yolculuk sonrasında bir yandan
bölünüp diğer yandan rahim içine iner ve burada yuvalanır,
böylelikle bir gebelik başlamış olur.

Gebelik olmazsa yumurtlama sonrasında luteal faz başlar ve bu
dönem adet kanamasına kadar sürer. Bu dönemde estrojen hormonu
ile birlikte, çatlayan yumurtanın geride bıraktığı madde olan
ve “corpus luteum” denen sarı cisimcikten “progesteron” hormonu
salgılanmaktadır. Bu hormonun ana görevi atılmış olan yumurta
eğer döllenmişse rahim içersine tutunmasını sağlamaktır.

Foliküler faz kadından kadına adet döneminin uzunluğuna bağlı
olarak değişmekle birlikte luteal faz genellikle sabit olup
yaklaşık 14 gündür. Bu nedenle kadınların yumurtlama tarihi
adet periyodunun süresinden 14 gün çıkartılarak kabaca
hesaplanabilir.

Eğer döllenme gerçekleşmezse yani gebelik oluşmazsa corpus
luteumun fonksiyonunun bitmesiyle, progesteron hormonunun 14
gün sonunda salgılanması durur ve gelişmiş olan rahim iç zarı
bir kanama ile dışarı atılır, yani adet kanaması başlar.

İligili linkler:

Adet
Düzensizlikleri
Adet
Gecikmeleri
Sancılı Adet Görme
(Dismenore)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir