İlk Yardım

Şok – Koma – Bayılma Ve İlk Yardım nasıl yapılır?

Şok

Dolaşım yetmezliğine bağlı ortaya çıkan yaşamsal organlardaki
fonksiyon bozukluğuna

ŞOK denir. Kan, damarlar yolu ile doku ve hücrelere ulaşır doku
ve hücrelerin beslenmesi

sağlanır.

Kalbin kasılma gücündeki bozukluk, kan miktarının azalması veya
damar yapısının

bozulması (damarların aşırı genişlemesi) sonucu yaşamsal
organlar beslenemez ve şok gelişir.

Şoka müdahale edilip önlem alınmaz ise, koma veya
ölümle sonuçlanabilir

BİLİNÇ kişinin çevresinde olup biteni
algılayıp uygun tepkide bulunması,
BİLİNÇSİZLİK ise kişinin çevresinde olup
biteni algılayamaması, uygun tepkide bulunamamasıdır.

KOMA bilinçsizliğin en ileri düzeyidir.
Bayılma ise kısa süreli bilinç kaybıdır.

Şokun Tipleri

Kanama Şoku (Vücuttan kan ve sıvı kaybına
bağlı gelişir.)

Kalp Şoku (Kalbin yeterince kan
pompalayamamasına bağlı gelişir.)

Zehirlenme Şoku (zehrin vücutta yaptığı
zarara bağlı gelişir) gibi sınıflanabilir.

Şokun Nedenleri

• Kalp krizi, elektrik çarpması

• Şiddetli kanama (iç veya dış kanama)

• Sıvı kaybı (yanık, ishal, kusma, terleme)

• Alerjik durumlar (böcek sokmaları), aşırı korku, ağrı,
heyecan

• Baş ve boyun bölgesine gelen şiddetli darbe, geniş
yaralanmalar

Şokun Belirtileri

• Baş dönmesi, huzursuzluk, halsizlik,

• Baygınlık hali,

• Deri soğuk, soluk, nemli yapışkan (soğuk soğuk terleme),

• Nabız hızlı ve yüzeysel,

• Solunum hızlı, yüzeysel (hava açlığı),

• Susuzluk hissi,

• Gözler donuk, göz bebekleri genişlemiş ve ışık refleksi
zayıf,

• Kan basıncında düşme (geç ortaya çıkan belirti),

• Bilinç düzeyinin bozulması (bayılma ve ani bilinç kaybı
olabilir),

• Dudaklarda ve kulak memelerinde morarma vardır.

Şok pozisyonu Hasta/yaralı düz olarak sırt
üstü yatırılır,

Hasta/yaralının bacakları 30 cm kadar yukarı kaldırılarak,
bacakların altına destek konulur (Çarşaf, battaniye yastık,
kıvrılmış giysi vb.),Üzeri örtülerek ısıtılır,Yardım gelinceye
kadar hasta / yaralının yanında kalınır,Belli aralıklarla (2-3
dakikada bir) bir yaşam bulguları değerlendirilir.

Şokta İlk Yardım

Şokta ilk yardımın amacı; beyin, kalp ve akciğer gibi yaşamsal
organlara kan akışını arttırmak, kısa sürede acil sağlık
ekiplerinin olay yerine gelmesini sağlamak ve şoktaki kişiyi en
yakın, donanımlı sağlık kuruluşuna götürmektir

  • Bilinç ve ABC kontrolü yapılır. ABC’ de sorun varsa
    giderilir.
  • ABC’ de sorun yoksa yaralı sırt üstü yere yatırılır,
    bacaklar 30 cm. yukarı kaldırılır, baş yana çevrilir

    • Kanama ve kırık kontrolü yapılır. Kanama varsa, uygun
      yöntemlerle durdurulmaya çalışılır. Kan kaybı şoktaki bir
      yaralı için yaşamsal tehlike oluşturur. Kırık varsa,
      hareketsiz hale getirilerek, ağrı azaltılır.
  • Vücudu sıkan giysiler gevşetilir, çevredeki kalabalık
    uzaklaştırılarak yaralının rahat nefes alması sağlanır.
  • Yaralıya ağızdan bir şey verilmez, yaralı çok Susuzluk
    hissediyorsa; ıslatılmış pamukla dudaklar nemlendirilir.
  • Battaniye ile sarılarak yaralının üşümesi engellenir.
  • Yaralı yalnız bırakılmaz, bilinci açıksa konuşarak
    sakinleştirilmeye çalışılır. Bilinci kapalı ise sık aralıklarla
    ABC’ si değerlendirilir, gerekirse kalp masajı ve suni solunum
    uygulanır.
  • Şoktaki kişi rastgele hareket ettirilmez ve sigara
    içirilmez

Koma Tanımı Ve Koma Nedenleri

Bilinç kaybının en ileri düzeyi koma’dır. Bilinci kapalı olan
yaralının beş duyusu ile çevreyi algılama yeteneği
kaybolmuştur, dolayısıyla pek çok bakımdan tehlike altındadır.
Bilinci kapalı yaralı yardım isteyemez, kolayca zarar
görebilir, hava yolu tıkanmış olabilir, kusabilir ve kusmuğu
hava yollarını tıkayabilir, öğürme ve öksürük refleksleri
çalışmayabilir, dikkatli değerlendirilmezse yaralının öldüğü
sanılabilir.

Aksi ispatlanmadıkça kazaya uğrayan ve bilinci kapalı her
yaralının havayollarının tıkanmış olduğu kabul edilmelidir.
Yaralıda öncelikle solunum yolu açıklığı sağlanmalı, daha sonra
nedene yönelik ilk yardım yapılmalıdır.

Koma

  • kafa travmaları (yaralanmaları),
  • Kan dolaşımının yavaşladığı durumlar (kalp krizi, şok
    gibi),
  • Kan içeriğinin değişmesine bağlı hücrelere yeterli
    oksijenin taşınamadığı durumlar,
  • (zehirlenmeler, alkol, uyuşturucu, böbrek yetmezliği, kan
    şekerinin aşırı düşmesi
  • veya yükselmesi gibi)
  • Bebek ve çocuklarda havale,
  • Sokun derinleşmesi.

Koma Belirtileri

• Nabız düzensizdir,

• Cilt soğuk, soluk ve nemlidir,

• Solunum nedene göre değişiklik gösterir. (Örn: morfin
zehirlenmesinde Solunum yavaşlar)

• Sözlü ya da ağrılı uyaranlara cevap vermeyen, gözlerini
açmayan, hareket edemeyen,konuşamayan kişi derin komadadır.

Komada İlk Yardım

• Yaralının Solunum ve dolaşımı (ABC’ si) kontrol edilir.

• Sıkı giysiler varsa gevşetilir.

• Yaralıda kafa – omurga yaralanması yoksa, baş – çene
pozisyonu ile soluk yolu açılır.

• Omurga yaralanması varsa, alt çene pozisyonu ile soluk yolu
açılır.

• Solunum durmuşsa hemen suni solunuma başlanır, solunumla
birlikte kalpte durmuşsa, kalp masajı ve suni Solunum birlikte
yapılır.

• Solunum ve nabız varsa, yaralı yan yatış – koma pozisyonuna
getirilir

• Sağlık ekibi gelinceye kadar sık aralıklarla solunum ve nabız
kontrol edilir.

Gerekiyorsa suni solunum, kalp masajı yapılır.

• Kanama, kırık, çıkık varsa bunlara yönelik ilk yardım
uygulanır.

• Komaya neden olabilecek iğne izleri, hastalık kartları vb.
araştırılır.

• Yaralı yalnız bırakılmaz, ağızdan hiçbir şey verilmez ve
omurga yaralanması varsa yan yatış pozisyonuna (hasta hareket
ettirilmez) getirilmez.

Bilinci kapalı kişilerin üzerine soğuk su dökülmesi,
tokat atılması, sarsılması (özellikle beyin kanaması veya kafa
yaralanmalarında) tehlikeli olabileceğinden bu gibi
davranışlardan kesinlikle kaçınılmalıdır.

Bayılma Ve İlk Yardım

Beyrıe giden kanın azalması sonucu beyin hücrelerinde, oksijen
azlığı veya yokluğuna bağlı olarak, geçici bir süre için
bilincin yitirilmesine bayılma denir. Kişi yere düşer. İyileşme
genellikle hızlı ve tam olur.

Nedenleri

• Duygusal tepki (üzüntü, sevinç vb.);

• Acıya tepki,

• Uzun süre ayakta hareketsiz kalma,

• Çok sıcak ortamlar, havasız ortamlar,

• Yetersiz besin alınımı, açlık.

Belirtileri

• Nabızda değişiklikler,

• Kendini kötü hissetme,

• Yüzün renginde solma,

• Bilinç kaybı.

İlk Yardım

• Bayılan kişiyi yere sırt üstü yatırın.

• Ayaklarının altına destek koyup kaldırın (şok pozisyonu).

• Rahat nefes alabilmesi için sıkı giysilerini gevşetin,
kalabalığı dağıtın.

• Açık havaya çıkarın veya sıcak ortamdan uzaklaştırın.

• Yüzüne su serpilerek kişinin daha çabuk kendine gelmesini
sağlayın.

• Amonyak gibi uyarıcı kokular koklatın.

• Kendine gelmeye başlayınca oturtun, hemen ayağa kaldırmayın.

• Düştüğü zaman yaralanıp yaralanmadığını, kırık – çıkığı olup
olmadığını kontrol) edin.

• Kendine geldikten sonra yiyecek – içecek ver

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir